وسواس، از تشخیص تا درمان


تاریخ ارسال : ۰۹ اسفند ۱۴۰۰

برای درمان بیماری وسواس چه باید کرد

بسیاری از ما دارای وسواس در زمینه های مختلف هستیم. اما، در مورد افراد نوع و میزان این وسواس به گونه ای متفاوت و ملموس می شود که بیماری پیدا می کند. در این مقاله در مجله روانشناسی سایت سیب به بررسی این اختلال، که در علم روانپپککی اختلال وسواس جبری (اختلال وسواسی-اجباری) نامیده می شود، می فهمیم. برای سهولت کار، آن را تحت عنوان بیماری وسواس نام می‌بریم.

بیماری وسواس چیست؟

افراد مبتلا به این بیماری دچار وسواسهای فکری و عملی شدید به شکل کلیشهای، تکراری و تا حدی خارج از کنترل هستند که باعث ایجاد ناراحتی و نگرانی در آنها می شود.

این افراد یک ساعت از وقت خود را در شبانه روز صرف این وسواسهای فکری و عملی می کنند. این بیماری در تمامی زمینه ها بر زندگی فرد اثر منفی میگذارد که شامل روابط اجتماعی، ارتباط با زناشویی، تحصیل و غغل است.

انواع بیماری های وسواس

انواع بیماری های وسواس

بیماری وسواس به گونه‌های ممکن می‌تواند بروز کند؛ خلاصه انواع بیماری های وسواس به شرح زیر است:

  • وسواس همراه با اجبار برای کنترل: افراد مبتلا در این حالت مدام در حال کنترلن ن ست گاز، بستهبودن در و … هستند. کنترل کردن گاهی صدها بار طول میککد و ممکن است باعث رسیدن به محل کار یا سایر قرارها شود.
  • وسواس اعمال / تمیزی: افراد در این حالت دچار یک نگرانی شدید درمورد کثیفبودن و مصرف می شوند که باعث افزایش بارهای دستها به مدت طولانی یا تمیزکردن وسایل می شوند. تمیزکردن و شستن آن‌قدر طول می‌کشد تا فرد احساس کند تمیز می‌شود. زمانی که شستوشو و تمیککاری به خود اختصاص می دهد می تواند باعث ایجاد آسیب به غغل و سایر جنبه های زندگی شود. حتی هر فرد خود فرد مبتلا آن‌قدر دستان را می‌شاید تا به خون‌ریزی بیفتد.
  • احتکار: افراد مبتلا به این مشکل نمی توانند وسایل غیرقابل استفاده و فاصد را دور بیندازند. برای مثال ممکن است یک اتاق برای جعبه های خالی پیتزا جمع کرده باشد.
  • وسواس فکری (خوار فکری): افراد مبتلا ممکن است درمورد یک موضوع رشته های مختلف از افکار مختلف در ذهن خود ایجاد کنند که باعث شود ساعت ها بدون اینکه کاری انجام دهند کلنجاررفتن با این فکرها باشد.
  • وسواس افکار مزاحم: افراد مبتلا به فکری، افراد مبتلا به فکرهایی هستند که هم ناخوشایند هستند و هم تکراری. برای مثال دربارۀ اینکه آیا بدن من به اندازه کافی زیبا است یا نه.
  • وسواس تقارن و نظم: افراد مبتلا به یک ناراحتی دائمی درمورد مشکلبودن چیزها دارند و ممکن است درمورد قرینهبودن وسایل و نظم آنها ساعتها درگیر شوند و در صورت بروز با بینظمی دچار آشفتگی شوند.

افراد مبتلا همیشه یک نوع از انواع بیماری های وسواس را بروز نمی دهند ممکن است ترکیبی از چند تا یا همۀ آنها را ارائه دهند.

علائم وسواس

وسواسهای فکری به اشکال متفاوت بروز می کنند برای مثال: ترس بیدلیل از میکروبها و مقابله ها، شستن بیش از حد دستها و اشیا، اطمینان از قفلکردن در خانه یا اتومبیل، اطمینان از بستن شیرهای آب و گاز، وسواس در انجام دادن همۀ کارها به صورت ایده آل و چیدن. اشیا به‌صورت کاملاً منظم و در ردیف خاص.

از این موارد، مثل وسواس در شستن دستها یا بستن شیر آب، بیشتر خود فرد را آزار می دهند ولی برخی دیگر مانند وسواس در چیدن منظم اشیا معمولا باعث رنجش همسر و فرزندان و سایر اطرافیان می شود; زیرا در صورت به خوردن این نظم توسط دیگران، فرد دچار وسواس عصبانی شده و ممکن است رفتارهای پرخاگرانه از خود نشان دهد.

تشخیص انواع وسواس

تشخیص انواع وسواس بر اساس علائمی است که فرد دارد. اگر یک فرد منضبط هستید و در انجام کارهای خود نهایت دقت را دارید باید یک فرد وسواسی نیستید.

زمانی وسواس یک اختلال در نظر گرفته می شود که باعث تثبیت در جنبه های مختلف زندگی فرد می شود. برای مثال باعث می شود زمان زیادی در روز به آن اختصاص داده شود یا باعث شود از دست دادن غغل یا روابط اجتماعی شود.

معمولا اکثر افراد بالغ از داشتن وسواس دارند ولی همه آن را یک بیماری تلقی نمی کنند. از سوی دیگر، کودکان معمولاً از داشتن وسواس خود آگاه نیستند و این موضوع را باید والدین و آموگان شناسایی کنند.

بیماری آآنجاکه وسواس در صورت درمانشدن تشدید می شود فرد را تحتالشعاع خود قرار می دهد بهتر است که در صورت تشخیص هرچه زودتر درمان در چه زودتر درمان شود.

تشخیص این بیماری با متخصص روانپزشک یا رواندرمانگر است.

آیا بیماری وسواس درمان می شود؟

در صورتیکه در حال دستوپنجه نرم کردن با بیماری وسواس باشید حتما این سوال را بپرسید که ایا بیماری وسواس درمان یا خیر می شود. مانند بیشتر اختلالات روانی، قدم اول در درمان وسواس نیز پذیرش این بیماری توسط فرد مبتلا; یعنی فرد بیمار باید بپذیرد که بیمار است و باید درمان شود. در صورت انجام فرآیندهای درمانی و پیگیری مناسب تا حد بسیار زیادی می توان از علائم این بیماری راحت شد.

تشخیص انواع وسواس

برای درمان بیماری وسواس چه باید کرد؟

درمان‌های دارویی و پزشکی برای این بیماران با کار می‌شوند. ازآنجاکه افراد مبتلا به این بیماری مریض بیماران مبتلا به نام سروتونین در مغز خود هستند، درمانهای دارویی داروهای تجویز شده به نام «مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین» است که جلوی بازجذب ماد سروتونین را در مغز میگیرند.

در واقع زمانی که سروتونین از یک سلول عصبی می شود، در اثر اثر خود توسط سلول بازذذب می شود. این داروها بازذب سروتونین را توانایی می کنند تا سروتونین میزان بیشتر اثر داشته باشد.

درمان های روانپککی معمولا به ککل رفتاردرمانی است و به کمک رواندرمانگر انجام می شود. در این روش فرد برای مدت کوتاهی و با درخواست درمانگر (یا با اجبار او) در برخورد با عاملی که از آن پرهیز می کند می گیرد ولی درمانگر بیمار را از دادن پاسخ نهی می کند.

در واقع به فرد آموزش داده می شود که چگونه در مقابل عادات تکراری و وسواسگونۀ خود مقاومت کند و واکنش نشان دهد. این روش درمانی در جلسات متعدد و با افزایش زمان رویارویی ادامه ٌاد. تحقیقات نشان داده است که، وقتی درمانهای دارویی و روانپپکی به همراه هم به کار برده می شوند، نتایج درمانی بهتری نشان می دهند.

بههرحال، باتوجهبه با توجه به اینکه حدود یک تا سه درصد افراد در جوامع مختلف دچار این بیماری می‌شوند، تشخیص این بیماری و درمان‌های موجود می‌تواند کمکی بزرگ در راهنمایی این افراد به سوی درمان باشد.

پرسشی دربارۀ این موضوع را اینجا بپرسید تا پزشکان مجلۀ سیب به شما پاسخ دهند.

پرسش‌وپاسخ

  1. بیماری وسواس چیست؟ اختلال وسواس جبری یکی از اختلالات روانی است که فرد مبتلا به آن دچار وسواسهای فکری و عملی شدید به شکل کلیشه ها، تکراری و تا حدی از کنترل خارج می شود که باعث ایجاد ناراحتی و اضطراب در آن می شود.
  2. چه زمانی باید وسواس را درمان کرد؟ در موارد، علائم وسواس صورت باعث ایجاد اختلال در زندگی روزمره می شود و به آسیب های مختلف زندگی وارد می شود که باید زیر نظر پزشک یا رواندرمان برای درمان آن اقدام شود.
  3. برای درمان بیماری وسواس چه باید کرد؟ بیماری وسواس به کمک داروها و رفتاردرمانی درمان می‌شود. داروهای کنترل انتخابی بازجذب سروتونین خط اول درمان هستند. روش استفاده‌سازی نیز یک روش درمانی در درمان وسواس است.

منابع

https://www.nimh.nih.gov

https://www.ocduk.org/

این سایت یک خبرخوان اتوماتیک است که مطالب مختلفی را بازنشر می کند. در صورتی که محتوای شما بدون ذکر منبع منتشر شده است لطفاً اطلاع دهید تا لینک اضافه شود.